Technologia

Serwery komputerowe ich rodzaje i wszystko co musisz wiedzie膰

serwerownia

Serwery s膮 dzi艣 wykorzystywane tak powszechnie, 偶e zwykle nawet nie zdajemy sobie sprawy z tego faktu, a wykorzystanie serwer贸w 艂膮czymy cz臋sto jedynie z zastosowaniami biznesowymi lub gamingowymi (serwery do gier online). Warto jednak pami臋ta膰, 偶e nie tylko firmy korzystaj膮 z rozwi膮za艅 serwerowych – praktycznie ca艂y Internet nie m贸g艂by istnie膰 bez serwer贸w hostingowych, udost臋pniaj膮cych w艂a艣cicielom i administratorom stron przestrze艅, w kt贸rej umieszczane s膮 tre艣ci przegl膮dane przez miliony u偶ytkownik贸w sieci ka偶dego dnia.聽

Czym jest serwer komputerowy?

W bran偶y informatycznej za serwer komputerowy uwa偶any jest program albo urz膮dzenie, kt贸re zapewnia okre艣lone funkcjonalno艣ci innym programom lub urz膮dzeniom (tzw. klientom). Funkcjonalno艣ci dostarczane przez serwery okre艣la si臋 jako “us艂ugi” – mo偶e to by膰 np. wykonywanie oblicze艅, udost臋pnianie danych, wymiana plik贸w czy obs艂uga zada艅 zwi膮zanych z drukowaniem.

Warto zauwa偶y膰, i偶 jeden serwer mo偶e by膰 wykorzystywany do obs艂ugi wielu klient贸w, podobnie jak pojedynczy klient mo偶e u偶ywa膰 wielu r贸偶nych serwer贸w. W obu tych przypadkach procesy klienta mog膮 by膰 inicjowane i dzia艂a膰 zar贸wno po stronie urz膮dzenia, z kt贸rego jest wysy艂ane 偶膮danie do serwera, jak i na samym serwerze po uprzednim po艂膮czeniu si臋 z nim przez klienta. Pod wzgl臋dem modeli wsp贸艂dzielenia zasob贸w mi臋dzy klientem a serwerem wyr贸偶niamy dwa modele: serwer-klient oraz P2P (peer-to-peer).

W hierarchicznym modelu serwer-klient wyst臋puje podzia艂 r贸l mi臋dzy urz膮dzeniami, polegaj膮cy na tym, 偶e jeden komputer dostarcza wszystkich us艂ug, a pozosta艂e urz膮dzenia (klienci) pod艂膮czaj膮c si臋 do niego mog膮 korzysta膰 z tych us艂ug po wys艂aniu odpowiedniego 偶膮dania. W modelu peer-to-peer natomiast wszystkie urz膮dzenia znajduj膮ce si臋 w danej sieci komputerowej pe艂ni膮 zar贸wno rol臋 serwer贸w, jak i klient贸w i s膮 wobec siebie r贸wnorz臋dne. Model P2P jest wykorzystywany w okre艣lonych sytuacjach – np. przy wymianie plik贸w pomi臋dzy u偶ytkownikami sieci.

technologia

Historia i informacje serwer贸w

Zastosowanie s艂owa “serwer” w informatyce wi膮偶e si臋 z opracowaniem teorii kolejek oraz notacji Kendalla, w kt贸rej ten termin pojawia si臋 po raz pierwszy w roku 1953. Okre艣lenie “serwer” pojawia si臋 r贸wnie偶 w dokumentacji zwi膮zanej z ARPANET-em (sieci膮, kt贸ra sta艂a si臋 baz膮 do stworzenia World-Wide Web, czyli Internetu), gdzie stanowi opozycj臋 dla “u偶ytkownika”. Definicja serwera jako dzia艂aj膮cego w tle procesu (DAEMON – z ang. Disk And Execution MONitor) dostarczaj膮cego na rzecz u偶ytkownika us艂ugi dzia艂aj膮ce cz臋sto na komputerze innym ni偶 ten, na kt贸rym funkcjonuje serwer, pojawia si臋 w roku 1981 w tzw. Jargon File, czyli s艂owniku gwary programistycznej (wydano go w wersji ksi膮偶kowej po raz pierwszy w 1983 roku jako “Hacker”s Dictionary”).

Pierwszym na 艣wiecie serwerem sieciowym by艂 serwer uruchomiony w CERN w 1991 roku przez Tima Bernersa-Lee. Warto zaznaczy膰, 偶e ju偶 10 lat p贸藕niej, wraz z b艂yskawicznym rozwojem technologii komputerowych, na ca艂ym 艣wiecie funkcjonowa艂o ju偶 ponad 14 milion贸w serwer贸w ro偶nego rodzaju. Obecnie szacuje si臋, 偶e 艂膮czna liczba serwer贸w wynosi nawet oko艂o 100 milion贸w, przy czym dane te s膮 tylko szacunkowe ze wzgl臋du na fakt, i偶 wiele firm i organizacji nie ujawnia dok艂adnej ani nawet przybli偶onej liczby wykorzystywanych serwer贸w.

Rodzaje serwer贸w komputerowych

Serwery komputerowe mo偶na podzieli膰 wed艂ug rozmaitych kryteri贸w, jednak przyj臋te powszechnie rozr贸偶nienia s膮 najcz臋艣ciej nast臋puj膮ce:

a) podzia艂 serwer贸w ze wzgl臋du na funkcj臋:

  • serwer aplikacji聽(oferuje w obr臋bie danej sieci r贸偶nego rodzaju programy, zwykle aplikacje u偶ytkowe, kt贸re mog膮 by膰 wykorzystywane przez u偶ytkownik贸w zdalnych. Serwerem aplikacji jest r贸wnie偶 program komputerowy uruchomiony na zdalnej maszynie i obs艂uguj膮cy 偶膮dania kierowane przez klient贸w do danej aplikacji – zwykle 偶膮dania te s膮 kierowane za po艣rednictwem przegl膮darki internetowej);
  • serwer katalog贸w聽(zapewnia pojedynczy punkt dost臋pu, pozwalaj膮cy u偶ytkownikom centralnie wyszukiwa膰 informacje w rozproszonej sieci. Serwer tego typu indeksuje bazy danych, pliki oraz informacje z wi臋kszych sieci i umo偶liwia wyszukiwanie informacji m. in. za pomoc膮 s艂贸w kluczowych);
  • serwer komunikacyjny聽(utrzymuje 艣rodowisko niezb臋dne dla jednego ko艅cowego punktu komunikacji, czyli u偶ytkownika albo urz膮dzenia, do znalezienia innych punkt贸w ko艅cowych i komunikowania si臋 z nimi. Tego typu serwery mog膮, ale nie musz膮, posiada膰 katalog punkt贸w ko艅cowych i/lub us艂ug臋 wykrywania obecno艣ci w zale偶no艣ci od parametr贸w danej sieci);
  • serwer obliczeniowy聽(zapewnia klientom danej sieci szeroki zakres zasob贸w obliczeniowych w postaci mocy procesora oraz pami臋ci RAM);
  • serwer baz danych聽(gromadzi, porz膮dkuje, przetwarza, utrzymuje i udost臋pnia w danej sieci dowolne formy baz danych);
  • serwer faksowy聽(zamienia przes艂ane przez nadawc臋 dokumenty na faksy oraz przesy艂a je do okre艣lonego odbiorcy. Tego typu serwery s膮 r贸wnie偶 odpowiedzialne za odbieranie i obs艂ug臋 przychodz膮cych faks贸w);
  • serwer plik贸w聽(udost臋pnia u偶ytkownikom danej sieci przechowywane na nim pliki i foldery, jak r贸wnie偶 przestrze艅 dyskow膮 s艂u偶膮c膮 do przechowywania plik贸w przez poszczeg贸lnych klient贸w);
  • serwer gry聽(serwer tego typu umo偶liwia komputerom lub innym urz膮dzeniom gamingowym, np. konsolom, gr臋 w trybie multiplayer w grach oferuj膮cych taki typ rozgrywki);
  • serwer poczty elektronicznej聽(umo偶liwia przesy艂anie wiadomo艣ci internetowych przez klient贸w w ramach danej sieci przy wykorzystaniu ich adres贸w poczty elektronicznej);
  • serwer medi贸w聽(udost臋pnia w danej sieci pliki audio lub wideo w postaci cyfrowej za po艣rednictwem streamingu, co pozwala ogl膮da膰 lub s艂ucha膰 tych plik贸w bez konieczno艣ci pobierania ich w ca艂o艣ci na dysk klienta);
  • serwer druku聽(udost臋pnia w obr臋bie danej sieci jedn膮 lub wi臋cej drukarek oraz zarz膮dza wydrukami zleconymi przez klient贸w i obs艂uguje pozosta艂e zadania zwi膮zane z drukowaniem);
  • serwer d藕wi臋ku聽(jest to oprogramowanie, kt贸re pozwala u偶ywa膰 i uzyskiwa膰 dost臋p do wielu urz膮dze艅 d藕wi臋kowych jednocze艣nie – zwykle s膮 to karty d藕wi臋kowe. Najcz臋艣ciej serwer d藕wi臋ku dzia艂a jako daemon);
  • serwer po艣rednicz膮cy聽(to komputer albo oprogramowanie, kt贸rego zadaniem jest po艣redniczenie pomi臋dzy 偶膮daniami wysy艂anymi przez klient贸w danej sieci do innych serwer贸w w celu odci膮偶enia 艂膮cz w du偶ych, rozbudowanych sieciach. Serwery tego typu s膮 cz臋sto wykorzystywane w roli serwer贸w anonimizuj膮cych, czyli ukrywaj膮cych prawdziwy adres IP komputera klienta);
  • serwer WWW聽(jego zadaniem jest hostowanie stron internetowych oraz obs艂uga 偶膮da艅 protoko艂u komunikacyjnego HTTP w celu udost臋pnienia klientom danej sieci stron internetowych).

b) podzia艂 serwer贸w ze wzgl臋du na obudow臋:

  • obudowa tower聽(obudowa tego typu jest z wygl膮du podobna do obud贸w stosowanych w stacjonarnych komputerach domowych, zwykle jednak jest znacznie solidniej wykonana, a tak偶e wi臋ksza. Wynika to z faktu, 偶e musz膮 si臋 w niej zmie艣ci膰 wszystkie podzespo艂y niezb臋dne do stabilnej pracy serwera, w tym wydajne systemy ch艂odzenia, konieczny jest tak偶e zapas miejsca na ewentualn膮 rozbudow臋 serwera o nowe komponenty – np. kolejne dyski twarde, pami臋膰 RAM czy nap臋dy optyczne);
  • obudowa rack聽(jest to standard umo偶liwiaj膮cy umieszczenie serwer贸w w tego typu obudowach w tzw. szafach serwerowych, dzi臋ki czemu powierzchnia dost臋pna w serwerowniach jest wykorzystywana znacznie efektywniej, ni偶 w przypadku obud贸w typu tower. Obudowy serwerowe typu rack maj膮 szeroko艣膰 19 cali, czyli 48,26 cm i cz臋sto s膮 wyposa偶one w szyny u艂atwiaj膮ce wysuni臋cie serwera z szafy, gdy zachodzi taka potrzeba).
  • obudowa kasetowa聽(w tego typu obudowie mo偶na umie艣ci膰 wiele oddzielnych serwer贸w. Cech膮 szczeg贸ln膮 serwer贸w kasetowych jest fakt, 偶e same serwery nie posiadaj膮 偶adnych komponent贸w 艣rodowiskowych, czyli zasilaczy ani wentylator贸w – te elementy s膮 montowane w obudowie kasetowej i wykorzystywane s膮 przez wszystkie znajduj膮ce si臋 w danej obudowie serwery. Pod wzgl臋dem efektywno艣ci wykorzystania dost臋pnego miejsca jest to rozwi膮zanie korzystniejsze ni偶 serwery rack, gdy偶 pojedyncza obudowa kasetowa zamontowana w szafie serwerowej mie艣ci wi臋ksz膮 liczb臋 serwer贸w).

Ceny serwer贸w

Koszt zakupu serwera uzale偶niony jest od wielu czynnik贸w, z kt贸rych najwa偶niejsze to parametry i konfiguracja sprz臋towa, producent i typ serwera. Nie bez znaczenia jest, rzecz jasna, posiadany bud偶et, jednak rozwi膮zania serwerowe dost臋pne obecnie na rynku maj膮 na tyle przyst臋pne ceny, 偶e praktycznie ka偶da firma, kt贸ra potrzebuje serwera, mo偶e sobie na niego pozwoli膰. Najta艅sze rozwi膮zania mo偶na kupi膰 ju偶 nawet za kilka tysi臋cy z艂otych.

laptop

Czym r贸偶ni si臋 serwer od zwyk艂ego komputera?

Podstawow膮 r贸偶nic膮 jest czas pracy – komputery domowe rzadko pracuj膮 bez przerwy przez d艂u偶szy czas (np. kilkana艣cie czy kilkadziesi膮t godzin), podczas gdy dla serwer贸w sta艂a praca przez tygodnie, miesi膮ce, a nawet lata jest norm膮. Z tego wynikaj膮 kolejne istotne r贸偶nice na poziomie sprz臋towym: serwery posiadaj膮 zwykle co najmniej jeden (a nierzadko wi臋cej) zasilaczy awaryjnych, niezwykle wydajne systemy ch艂odzenia, wiele procesor贸w o du偶ej mocy obliczeniowej, liczne dyski twarde oraz ogromne ilo艣ci pami臋ci RAM. Ponadto serwery s膮 chronione przed potencjaln膮 utrat膮 danych przez zaawansowane systemy bezpiecze艅stwa.

Oprogramowanie serwerowe

Dedykowane oprogramowanie serwerowe jest niezb臋dne zar贸wno do pracy samych serwer贸w (system operacyjny), jak i realizowania przez nie konkretnych us艂ug. Z uwagi na wysoki poziom specjalizacji serwer贸w oprogramowanie jest tworzone w taki spos贸b, by by艂o dostosowane do przeznaczenia serwera, na kt贸rym jest ono instalowane. Do najbardziej znanych producent贸w oprogramowania serwerowego nale偶膮 mi臋dzy innymi: Microsoft, Apache Software Foundation, Oracle i VMWare.

Dodaj komentarz